Witkoff ve Zelensky, Ukrayna Savaşını Görüşecek

ABD'nin eski Başkanı Donald Trump'ın uluslararası elçisi Steve Witkoff, bu hafta sonu Almanya'nın Berlin kentinde Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky ve Avrupa liderleriyle önemli bir toplantı gerçekleştirecek. Bu görüşmeler, Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmanın sona erdirilmesine yönelik en son çabaların bir parçası olarak öne çıkıyor. Witkoff'un katılımıyla yapılacak bu yüksek düzeydeki görüşmeler, hem Ukrayna'nın hem de Batılı müttefiklerinin barış sürecindeki beklentilerini artırıyor. Önümüzdeki yılbaşı öncesi bir anlaşmanın sağlanmasına yönelik yoğun çalışmalar, taraflar arasında diplomatik trafiği hızlandırmış durumda. Ancak, tüm bu olumlu havaya rağmen, henüz somut bir gelişmenin yaşandığına dair net belirtiler yok.

Görüşmelerin Arka Planı

Witkoff'un Berlin'de yapacağı toplantı, son aylarda yürütülen müzakerelerin bir devamı niteliğinde. Beyaz Saray, uzun süredir Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmaya çözüm bulmak için girişimlerde bulunuyor. Bu bağlamda, Witkoff’un liderliğindeki ekip, iki ülke arasında barış anlaşmasının son hali üzerine görüşmeler yapacak.

Görüşmelere katılacak olan Avrupa liderleri henüz kesinleşmemiş olsa da, Wall Street Journal'ın bildirdiğine göre; Birleşik Krallık Başbakanı Sir Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in de katılım göstermesi bekleniyor. Bu düzeydeki bir toplantının gerçekleşmesi, tarafların barış arayışında ne kadar kararlı olduklarını gösteriyor.

Ukrayna’nın Barış Planı ve Tartışmalı Noktalar

Toplantının hemen öncesinde, Ukrayna hükümeti ABD’ye 20 maddeden oluşan güncellenmiş bir barış planını sundu. İlk olarak Kasım ayında ortaya çıkan bu teklifin son hali ise ciddi tartışmalara yol açtı. Özellikle Doğu Ukrayna’nın geleceği konusunda yaşanan belirsizlikler müzakerelerde en inatçı konulardan biri olmaya devam ediyor. Kiev yönetimi, yasadışı olarak işgal edilen toprakları geri vermeyi reddederken Moskova ise Donbas bölgesini tamamen kontrol altına almayı amaçladığını yinelemekte.

Zelensky’nin Beyaz Saray’ın önerisine karşı şüpheci bir tavır sergilemesi dikkat çekti. Öneride, Ukrayna ordusunun belirli bölgelerden çekilmesi ve bu alanların "özel ekonomik bölge" haline getirilmesi yer alıyordu. Zelensky ise bu şartlar altında Kremlin’in boşaltılan bölgelerde ilerlemeyeceğinin garantisinin verilmediğini ifade etti.

ABD'nin Diplomatik Çabaları ve Siyasi Baskılar

Son haftalarda yapılan müzakerelerde Trump yönetiminin sabrının tükenmekte olduğu yönünde bazı sinyaller geldi. Trump’ın Politico’ya verdiği röportajda Avrupa liderlerini "zayıf" olarak nitelendirmesi ve Ukrayna'da seçim yapılması çağrısında bulunması dikkate değerdi. Zelensky, güvenlik koşullarının sağlanması durumunda seçimlerin 90 gün içerisinde gerçekleştirilebileceğini açıkladı; zira ülkede Rusya'nın tam ölçekli işgali başladığından beri seçimler askıya alınmış durumda.

Beyaz Saray’ın diplomasi çabaları sürerken, Avrupa’da da barış anlaşması durumunda Ukrayna’ya nasıl destek olunacağına dair görüşmeler devam ediyor. Bu süreçte güvenlik garantileri ve finansman konuları üzerinde çalışmalar yapılıyor.

Mali Zorluklar ve Avrupa’nın Rolü

Ukrayna hükümeti, son derece kritik bir mali durumla karşı karşıya bulunuyor: Önümüzdeki iki yıl içinde ek 135,7 milyar euro (119 milyar sterlin; 159 milyar dolar) bulması gerekiyor. Bu doğrultuda Avrupa Birliği hükümetleri geçtiğimiz günlerde yaklaşık 210 milyar euro (185 milyar sterlin; 247 milyar dolar) değerindeki Rus varlıklarını dondurma kararı aldı. Bu dondurulan varlıkların Ukrayna'ya yeniden borç verilmesinin önünü açabileceği düşünülüyor.

Rusya'nın dondurulan varlıkları haksız yere alındığı gerekçesiyle kınaması ise gerginliği artıran başka bir unsur oldu. Moskova'nın merkez bankası Euroclear adlı Belçikalı bankaya dava açma kararı aldı; zira söz konusu banka, işgal sonrası dondurulan Rus varlıklarının çoğunu tutmakta.

Ukrayna’nın Avrupa Birliği Üyeliği Hedefi

Daha geniş çerçevede ele alındığında, yeni barış planının kapsamına göre Ukrayna'nın hızlıca Avrupa Birliği’ne katılması da yer almakta. Financial Times’ın haberine göre Brüksel yönetimi bu durumu desteklemektedir. Geçtiğimiz yıl Rusya’nın işgali sonrası Ukrainyalılar, AB üyeliği için başvuruda bulunmuştu; ancak hızlandırılmış süreç vaatlerine rağmen hala birkaç yıl uzakta oldukları belirtiliyor.

Eğer önerilen plan gerçekleşirse, Ukrayna'nın AB üyeliği Ocak 2027'de gündeme gelebilir. Ancak Washington’un bu taslağın belirli unsurlarını onaylayıp onaylamadığı belirsizliğini korumakta.

Tüm bunlar ışığında Wittkoff’un öncülüğündeki görüşmelerin nasıl sonuçlanacağı merakla bekleniyor. Hem bölgedeki çatışmaların sona ermesi hem de uluslararası ilişkilerin yeniden şekillenmesi açısından kritik öneme sahip olan bu toplantılar ayrıca dünya çapında dengeleri de etkileyebilir. Diplomasi sahasındaki hızlı değişiklikler ve her iki tarafın talepleri göz önüne alındığında süreç karmaşık görünüyor; ancak herkesin umudu kalıcı bir barışın tesis edilmesidir.