Türkiye-Ermenistan Normalleşme Süreci İlerliyor

Armenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinin doğru bir yolda ilerlediğini belirtti. Bu süreç, diplomatik ilişkilerin kurulması ve kapalı sınırların açılmasının sadece zaman meselesi olduğunu vurgulayan Paşinyan, bölgedeki barış ve istikrarı sağlama konusundaki kararlılığın önemine dikkat çekti. 8 Ağustos’ta Washington'da Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile tarihi bir bildiri imzalamasının ardından Güney Kafkasya'daki barış çabalarına dair görüşlerini paylaştı. Bu durum, iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden inşası adına umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Sürecin Temelleri ve Geçmişi

Paşinyan, 4 Kasım’da Yerevan’daki Orbeli Merkezi’nde “Barış İnşası ve Çok Taraflı İşbirliği” başlıklı konferansta yaptığı konuşmada, üç yıl önce yaşanan zorluklara rağmen artık başarı hikayelerinden bahsedebildiklerini ifade etti. O tarihten bu yana, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki sınırların belirlenmesi için yapılan görüşmelerin 2024'te başlayacağını belirten Paşinyan, en büyük başarı hikayesinin 8 Ağustos'ta imzalanan anlaşma olduğuna dikkat çekti. İki ülke arasındaki çatışmanın bağımsızlık öncesine dayandığını hatırlatan Paşinyan, hem Azeriler hem de Ermenilerin barışı tanımakta zorlandıklarını vurguladı. Barışın sağlanabilmesi için siyasi liderliğin sosyal ve psikolojik engellerin üstesinden gelmesi gerektiğine inanıyor.

Barışın Önemi ve Sürekliliği

Paşinyan’a göre kurulan barış ortamı günlük bakım gerektiren bir yeni doğmuş bebeğe benziyor. Eğer bu bakıma özen gösterilmezse olumsuz sonuçlarla karşılaşılabileceğini dile getirdi. Ermenistan’ın bu 'bebeği' büyütmeye kararlı olduğunu belirten Paşinyan, tarihsel olarak nadir görülen bu ilerlemenin iki ülkenin ortak çabalarıyla sağlandığını ifade etti. "Bu organik bir barış," diyen Paşinyan, bölgedeki barışın iç dinamiklerle oluştuğunu ve dışarıdan ithal edilmediğini; bunun, Ermenistan ve Azerbaycan'ın ortak çabalarının bir sonucu olduğunu ekledi.

Türkiye ile Normalleşme Süreci

Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreci hakkında da konuşan Paşinyan, ülkesinin yalnızca İran ve Gürcistan ile kurumsallaştırılmış ilişkileri olduğunu ancak şimdi Türkiye ve Azerbaycan ile de bunu gerçekleştirdiğini kaydetti. Bu durumun önemli bir adım olduğunu söyleyen Ermeni Başbakan, iki ülke arasındaki görüşmelerin devam ettiğinin altını çizdi. “Ermenistan-Türkiye ilişkileri doğru yolda,” diyen Paşinyan, diplomatik ilişkilerin kurulması ve sınırların açılmasının sadece zaman meselesi olduğunu ifade etti.

Azerbaycan ile İletişim Projeleri

Paşinyan ayrıca ulaşım projelerine yönelik düşüncelerini de paylaştı. Özellikle Trump'ın uluslararası barış ve refah için geliştirdiği TRIPP projesinin önemine değindi. Bu proje Azerbaycan’ı otonom bölgesi Nahçıvan’a bağlıyor. ABD ile birlikte TRIPP'in hayata geçirilmesi için yoğun çalışmalara devam ettiklerini belirten Paşinyan, Türkiye ile Azerbaycan arasında çalışan yük taşımacılığı yapan tırların Alican-Margara geçişini kullanmalarını önerdi.

Bölgesel İletişimin Önemi

Ankara ve Yerevan’ın üçüncü ülke vatandaşları ve diplomatik pasaport sahipleri için sınırları açmaya yönelik bir anlaşma imzaladığını ancak bunun henüz işlemediğini hatırlatan Paşinyan, bölgedeki iletişim projelerinin tüm bölge için barış ve refah sağlamak açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Normalleşme süreci içinde geliştirilecek olan iletişim ağı aynı zamanda ekonomik işbirliklerinin de önünü açacak; bu durum ise karşılıklı bağımlılık oluşturarak kalıcı barışı destekleyecektir.

Tüm bunlar göz önüne alındığında, Türkiye ve Ermenistan arasındaki normalleşme süreci hem iki ülkenin geleceği hem de daha geniş bölge için umut verici bir gelişme olarak öne çıkmaktadır. Barışın korunması adına atılan her adımın kritik olduğu bu dönemde her iki tarafın da yapıcı tavırlar sergilemeleri bekleniyor. Gerek diplomatik ilişkilerin kurulması gerekse sınırların açılması yönündeki süreçlerin hızlandırılması, yalnızca iki ülke değil tüm Güney Kafkasya’nın istikrarı açısından elzemdir.