Suriye'de Yeni Ateşkes: Kürt Güçlerinin Kampı Terki

Suriye hükümeti, Kürt liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile yeni bir ateşkes ilan etti. Bu durum, milis ittifakının İslam Devleti (İD) terör örgütüyle bağlantılı binlerce kişinin bulunduğu al-Hol kampından çekilmesiyle gerçekleşti. Bu gelişme, bölgedeki karmaşık siyasi dengeleri etkileyecek önemli sonuçlar doğurabilir. SDG'nin al-Hol kampından çekilme kararı, uluslararası toplumun İD'le ilgili konuya kayıtsız kalmasının bir sonucu olarak açıklandı. Ancak Suriye hükümeti, bu hareketin devletle koordinasyonsuz yapıldığını belirtti ve bunun sonuçlarına karşı tedbirler alacağını duyurdu. Sonuç olarak, bölgedeki durum daha da karmaşık hale gelmiştir.

Kürt Güçlerinin Al-Hol Kampından Çekilişi

SDG, al-Hol kampında bulunmanın kendileri için zorunlu hale geldiğini açıkladı. Yapılan açıklamada, "Uluslararası toplumun İD terör örgütü konusundaki kayıtsızlığı ve sorumluluklarını yerine getirmedeki yetersizliği nedeniyle güçlerimiz al-Hol kampını terk etmeye ve kuzey Suriye'deki diğer şehirlere yeniden yerleşmeye mecbur kaldı" ifadelerine yer verildi. Bu durum, Suriye'deki iç savaşın sona ermesinin ardından ortaya çıkan durumu daha da karmaşık hale getiriyor. Ayrıca, SDG'nin Irak'tan gelen sığınmacılarla dolu olan bu kamptan çekilmesi, göz ardı edilemeyecek bir insani krize yol açabilir.

Suriye Hükümetinin Tepkisi ve Yeni Planlar

Suriye içişleri bakanlığı ise SDG'nin al-Hol kampından çekilmesini devletle herhangi bir koordinasyon olmadan yaptığını belirterek tepki gösterdi. Hükümet yetkilileri, böyle bir eylemin terörizmle mücadelede baskı uygulama girişimi olarak değerlendirildiğini ifade etti. Ancak ilerleyen günlerde Suriye Cumhurbaşkanlığı'nın SDG ile Haseke bölgesinin geleceği hakkında bir "anlayışa" vardığı açıklandı. SDG'ye bölgelerinin devlete entegre edilmesi için dört gün içinde detaylı bir plan üzerinde danışmalar yapılacağı bildirildi. Ayrıca hükümet güçleri, Haseke ve Kamışlı şehirlerine veya herhangi bir Kürt köyüne girmeyeceğine dair söz verdi.

Ateşkesin Detayları ve Gelecek Perspektifi

SDG, ateşkesi tam olarak taahhüt ettiklerini belirterek, kendilerine saldırmadıkları sürece herhangi bir askeri harekete geçmeyeceklerini duyurdu. Bu kapsamda Cumartesi günü hükümet ile yapılan anlaşmanın hayata geçirilmesine yönelik çalışmalarına devam edeceğini vurguladı. Anlaşmanın uygulanması ile birlikte ülkenin kuzeydoğusunda yer alan Kürt özerk bölgesinin yanı sıra bu bölgelerde bulunan kritik altyapının kontrolünün hükümete verilmesi planlanıyor. Aynı zamanda, on binlerce SDG savaşçısının savunma ve içişleri bakanlıklarının kuvvetlerine entegre edilmesi amaçlanıyor.

Bu gelişmeler, SDF'nin kazandığı özerkliği bırakmaya yanaşmadığını gösteriyor; çünkü bu özerklik Suriye'deki Kürt azınlık için elde edilmiş önemli kazanımlardan biri olmuştur. Aralık 2024'te Beşar Esad'ın devrilmesine öncülük eden geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara, ülkede yeniden birleşmeyi hedeflediğini belirtse de Suriye halen derin ayrılıklar içerisinde ve mezhepsel şiddet dalgalarıyla sarsılmaktadır.

Kamplardaki Durum ve Uluslararası Toplumun Rolü

SDG'nin al-Hol kampından çekilişi sırasında Suriye ordusu ve içişleri bakanlığı güçlerinin Haseke iline doğru ilerlemeleri dikkat çekti. Önceden yaklaşık 8,000 şüpheli İD savaşçısının tutulduğu cezaevlerinden bahsedilmektedir. Birleşmiş Milletler'in geçen Ağustos ayında yayımladığı rapora göre, al-Hol kampında yaklaşık 34,000 kişi tutulmaktadır ve bu nüfusun %60'ını çocuklar oluşturmaktadır. Yüzde 20'si Iraklı olan bu toplulukta Suriyelilerin yanı sıra başka ülkelerden gelen vatandaşlar da bulunmaktadır.

Yıllardır ABD ve BM tarafından bu yabancı İD şüphelilerinin ve ailelerinin geri gönderilmesi talep edilmektedir; fakat birçok ülke buna direnmektedir. Türkiye gibi bazı ülkeler ise kendi topraklarında terör faaliyetlerine katılan ya da destek veren kişilerin geri alınmasını istememektedir.

Kaçışların Başlaması: Güvenlik Tehdidi

Süreç içinde, hükümet ve SDG birbirlerini suçlamaya başladı; özellikle de Shaddadi’de bulunan SDG yönetimindeki cezaevinden İD üyelerinin kaçışı konusunda... İçişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre yaklaşık 120 kişinin kaçışının ardından güvenlik kuvvetleri 81 kişiyi yakalamayı başardı. Ancak SDG komutanı Mazloum Abdi’ye göre ciddi bir güvenlik felaketi yaşanmadan önlem almak amacıyla çatışmalar başlamıştır.

Bunun yanında SDF ayrıca Şam hükümeti güçlerinin Raqqa yakınındaki al-Aqtan cezaevine saldırdığı yönündeki iddialarda bulundu ki bu cezaevinde İD liderleri de dahil olmak üzere pek çok tutuklu bulunmaktadır. Bakanlık ise cezaevindeki her şeyin güvenli olduğunu iddia etti ancak yaşanan çatışmalar endişe verici seviyelere ulaştı.

Bütün bunlar olurken ABD ise durumu "ciddi endişe" ile izlemekte olduğunu açıkladı ve tüm tarafları gerilimi artıracak hareketlerden kaçınmaya çağırdı. ABD’nin eski ortaklarından olan SDF’nin artık yalnızca kendi çıkarlarını düşündüğü görülüyor; zira stratejik işbirliği geçmişte çok derin olsa da günümüzde belirsizliklerle doludur.

Ateşkes anlaşmasının imzalanmasının ardından Cumhurbaşkanı Şara'nın yaptığı açıklamalarda ise umudunu dile getirerek bu anlaşmanın Suriye’nin bölünmüş halini sonlandırabileceğini belirtmiştir ancak SDG komutanı Abdi çatışmanın kendilerine zorla dayatıldığını vurgulayarak kan dökülmesini durdurmak adına anlaşmayı kabul ettiğini ifade etmiştir.