Karadeniz'de Deniz Güvenliği Tehdit Altında

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Karadeniz'deki son gelişmelerin deniz güvenliği açısından ciddi tehditler oluşturduğunu vurguladı. Özellikle Rusya ve Ukrayna'nın ticari gemilere yönelik gerçekleştirdiği saldırıların hiç kimseye fayda sağlamayacağını ifade eden Erdoğan, bu konuda her iki ülkeye de net uyarılarda bulundu. 16 Aralık'ta Ankara'da Türk büyükelçileri ile yaptığı konuşmada, "Savaşın yayılmasını önlemek için Montrö Sözleşmesi'ni titizlikle uyguladık. Ancak taraflar arasında son dönemde yaşanan saldırılar, deniz güvenliğini ciddi şekilde tehdit ediyor," diyerek durumu değerlendirdi.

Karadeniz’deki Gerginlik ve Türkiye'nin Rolü

Son birkaç hafta içinde, Ukrayna, Türk ekonomik münhasır bölgesinde bir Rus limanına giden iki ticari gemiyi hedef aldı; buna karşın Rusya, Ukrayna'daki bir limanda Türk bandıralı bir gemiye saldırdı. Bu olaylar, Türkiye'nin Karadeniz'de gerginliğin artmasına karşı daha fazla sorumluluk alması gerektiğini gösteriyor. Erdoğan, her iki ülkeye de savaşı genişletmekten kaçınmaları çağrısında bulunarak, "Ticari ve sivil gemilerin hedef alınması kimseye fayda sağlamaz. Her iki tarafa da bu uyarıları net bir şekilde iletiyoruz," dedi.

Montrö Sözleşmesi'nin Önemi

Erdoğan’ın konuşmasında Montrö Sözleşmesine yaptığı atıf oldukça önemlidir. 1936 yılında imzalanan bu sözleşme, Türkiye'nin Karadeniz üzerindeki haklarını pekiştirirken aynı zamanda uluslararası sularda güvenliği sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Türkiye, Rusya’nın Şubat 2022'de Ukrayna’ya karşı başlattığı tam ölçekli savaş sonrası Montrö Sözleşmesi kapsamında askeri gemilerin Karadeniz'e girişini engelleyerek önemli bir adım atmıştır. Bu hareket, Türkiye’nin uluslararası arenada barışçıl bir rol üstlenme isteğinin göstergesidir.

Suriye ile İlgili Değerlendirmeler

Erdoğan'ın konuşmasındaki bir diğer önemli nokta ise Suriye konusuydu. 8 Aralık'taki devrimden sonra Suriye halkının tarihindeki bir dönüm noktasını işaret ettiğini belirten Erdoğan, geçici Başkan Ahmad al-Sharra yönetimindeki yeni hükümetin kısa sürede kaydettiği ilerlemeleri övdü. Bu noktada 580 bin Suriyeli’nin memleketine döndüğünü açıklayan Erdoğan, bu sayının istikrarın artmasıyla birlikte yükseleceğine inandığını ifade etti. Türkiye’nin tüm terör gruplarıyla mücadelede Şam'a destek vermeye devam edeceğini belirtirken, Demokratik Suriye Güçleri’nin (DSG) yeni Suriye ordusuyla entegrasyonunun önemini vurguladı.

Küresel Güvenlik Sistemi ve Türkiye'nin Pozisyonu

Dünya genelindeki çatışmaların ve özellikle İsrail'in Gazze'deki soykırım niteliğindeki eylemlerinin küresel güvenlik sisteminin çöküşüne işaret ettiğini savunan Erdoğan, "Tüm bunlara dayanarak Türkiye’nin çıkarlarını korumak için siyasi, askeri ve diplomatik açıdan güçlü olması dışında başka seçeneği yoktur," dedi. Buradan hareketle Türkiye’nin mevcut uluslararası dengeler içerisinde nasıl bir strateji izlemesi gerektiğine dair önemli ipuçları verdi.

Türkiye’nin eksen değişikliğine gitmediğini yineleyen Erdoğan, “Amacımız dünyadaki tüm ülkelerle karşılıklı saygıya dayalı ilişkiler kurmaktır,” diyerek dış politika vizyonunu ortaya koydu. Bunun yanı sıra komşuluk bölgelerinde barış ve istikrar sağlama hedefi olduğunu dile getirdi. Özellikle Kafkasya bölgesinde Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış anlaşmasının daha önce hiç olmadığı kadar yakın olduğunu belirtti.

Azerbaycan-Ermenistan Barışı ve Türkiye’nin Aracılığı

Azerbaycan ile Ermenistan’ın barış anlaşmasını imzalaması konusunda daha önce hiç olmadığı kadar yakın olduklarını belirten Erdoğan, Türkiye’nin Ermenistan ile normalleşme sürecinin ilerlediğini ifade etti. “Bunun için gelecek yılın başlarında sembolik bazı adımlar atacağız,” diyen Erdoğan, iki ülke arasında kalıcı barışın sağlanması için üst düzey diplomasinin önemini vurguladı.

Bütün bu gelişmeler ışığında Türkiye'nin sadece kendi topraklarının değil çevresindeki bölgelerin de güvenliğine yönelik katkıda bulunma arayışı içinde olduğu görülmektedir. Ayrıca Suriye’deki iç savaşın yarattığı insanî krizler ile mücadelede aktif rol almaya devam etmenin yanı sıra Kafkaslar’da da diplomatik temaslarını artırarak barışı tesis etmeye çalışmaktadır. Bu süreçte hem ulusal menfaatlerini gözetmekte hem de bölgesel istikrarı sağlamak adına önemli adımlar atmaktadır.

Sadece Karadeniz’deki durum değil; aynı zamanda Orta Doğu’daki sorunlar da Türkiye’yi zorlamaktadır ancak Erdoğan’ın liderliği altında Türkiye’nin izlediği proaktif dış politika anlayışıyla birlikte bu sorunlarla baş etme yeteneği artmakta ve uluslararası düzeyde etkisini artırmaktadır.