Avrupa Pazarları Yükselişte, İran'ın Barış Teklifi Dikkat Çekiyor

Pazar Gündeminde Neler Var?

Avrupa borsaları, pazartesi sabahı pozitif bir seyir izlerken yatırımcılar, İran ve ABD arasındaki barış görüşmelerinin gelişimlerini dikkatle takip ediyor. Aynı zamanda merkez bankalarının yapacağı toplantılara da odaklanmış durumdalar. Pan-Avrupa Stoxx 600 endeksi Londra saatiyle öğleden sonra 12:45 itibarıyla yüzde 0.5’in üzerinde artış göstererek yeniden momentum kazanırken, Avrupa'nın büyük borsa endeksleri ve birçok sektör yeşil alanda işlem görüyor.

Olayın Detayları

Borçlu ülkelerin borsa performanslarına bakıldığında, özellikle bankacılık sektörü diğerlerinden daha fazla kazanç elde etti. Bankalar arasında en büyük artışı gören grup olarak yüzde 1.2'lik yükseliş ile ön plana çıktı. Bu yükselişin ardında bu hafta açıklanacak olan çeyrek dönem finansal raporlarının etkisi olduğu belirtiliyor; Barclays, UBS, Deutsche Bank ve BNP Paribas gibi önemli Avrupa bankalarının sonuçları merakla bekleniyor.

Ayrıca Brent petrol fiyatlarının artması da piyasalardaki dalgalanmaların sebeplerinden biri oldu. Pazartesi günü uluslararası petrol benchmark’ı olan Brent’in varil fiyatı yüzde 0.9 oranında artarak 106 dolar seviyesine ulaştı. Bunun yanı sıra ABD'nin Batı Teksas arazi petrolü de benzer şekilde yükselerek varil başına 95 dolara kadar çıktı.

Gelişimin Süreci / Nedenleri

İran’ın geçtiğimiz günlerde Amerika Birleşik Devletleri'ne yeni bir öneride bulunması ise dikkat çekici gelişmelerden biri olarak öne çıkıyor. Axios’un haberine göre İran’ın teklifi; Hürmüz Boğazının tekrar açılması ve savaşın sona erdirilmesi yönünde oldu ayrıca nükleer müzakerelerin ertelenmesini önerdiği bildirildi.U.S Başkanı Donald Trump'ın ise önceki gün planladığı Pakistan’a gönderilecek yetkilileri geri çağırdığı bilgisi geldi.Bu bağlamda "Yolculukta zaman kaybından sıkıldım" şeklindeki ifadeleri tüm dünyada yankılanmaya başladı.
Dünya genelinde yaşanan jeopolitik gerginliklerin yanında enerji kaynaklarına ulaşım konusundaki belirsizlikler de pazarların hareketliliğini artırmakta.

Tarafların Tepkileri / Uzman Görüşleri

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baqaei’nin yaptığı açıklamalarda ise Washington ile herhangi bir görüşmenin şu an için planlanmadığını belirtmiş olması sürecin karmaşıklığını gözler önüne serdi.Ayrıca Almanya merkezli rüzgar türbini üreticisi Nordex firması ilk çeyrek mali raporunu açıkladıklarında hisse senetlerinde %9’da fazla değer kazandıkları haberi piyasayı etkileyen olumlu etmenlerden biri oldu.Tüm bunlarla birlikte Danimarka kökenli Oersted ve Vestas Wind Systems gibi diğer rüzgar türbini üreticilerinin de hisselerinde sırasıyla %3,.5 ve %2 .9 oranlarında artmalar görülüyor.Yatırım uzmanları merkezibankaların gelecek haftalarda gerçekleştireceği kritik toplantıları yakından takip edeceklerini belirtiyor.Her iki tarafın birbirlerine yaklaşmaları gerektiğinin altını çizen analistler bu süreçte diplomasiye önem verilmesi gerektiğine vurgu yapıyorlar.FED'in alacağı kararların Jerome Powell için son olabileceği düşünülmekte zira Mayıs ayında Kevin Warsh’ın yerine geçeceği tahmin ediliyor.Daha önce yapılan yolsuzluk soruşturmasının kapanmasıyla birlikte Senato üyesi Thom Tillis’in onaylama engelini kaldırmış durumda.

[İran-U.S İlişkilerinin Türkiye Üzerindeki Etkileri]

Tüm bu gelişmeler ışığında Türkiye’nin söz konusu olaylara dair nasıl bir tavır geliştireceği oldukça merak ediliyor.İran-Türkiye ilişkileri tarih boyunca stratejik işbirliği üzerine inşa edilmiştir ancak mevcut durumu dikkate aldığımızda gerek siyasi gerek ekonomik anlamda her iki ülke üzerindeki baskılar giderek arttığı görünüyor.Mesela eğer İran ile ABD arasında kalıcı bir uzlaşma sağlanabilirse bunun bölgedeki istikrar açısından olumlu etkileri olabilir.Ancak aynı zamanda ortaya çıkan fırsatlar da başka şekillerde değerlendirilmelidir.Türkiye'nin doğalgaz ihtiyacı göz önünde bulundurulduğunda böyle bir anlaşmanın Türk ekonomisine katkıda bulunabilir.Jeopolitik dengelerdeki değişikliklerin yanı sıra ticaret alanındaki faaliyetlerinin artırılması adına atılacak adımlar ülkemizin kalkınmasına katkıda bulunabilir.Gelecekte her ne kadar çeşitli belirsizliklerle karşılaşılırsa karşısında hazırlıklı olmak gereken temel noktalardan biri oluşturuyor.Ayrıca yeraltı doğal gaz rezervlerinin keşfi konusunda yürütülen çalışmalar sonucunda Türkiye’ye yönelik ilgiyi artırması hedeflenmektedir.Bunlarla bağlantılı olarak enerji bağımsızlığını sağlamak adına farklı alternatiflere yönelinmeli delagasyona katılım göstermek lazım olduğunun bilinmesi gerekiyor.

Gelecek Öngörüleri / Sonuç

Piyasaların geleceğine dair yorumlarda bulunan uzmanlar ilerleyen dönemlerde oluşabilecek potansiyel risk faktörlerinin tam tersi yönde gerçekleşebileceğini düşünüyor.Bu noktada hem ekonomik verilerin hem de politik durumun netleşmesinin önemli olduğunu vurguluyorlar.Petra Mistral Analistlerine göre ekonomi büyüme hızının azalmasını göstermekte ancak veri setinde henüz düzelmeye gitmemiştir.  
Böylesi süreçlerde yatırımcıların temkinli olmaları gerekmektedir.Almanya Merkez Bankası’nın (Bundesbank) para politikasına ilişkin kararlılığı dünya çapında dikkatle izlenecek.Kilit oyuncuların arka planda kendilerini hazır tutmaları gerekiyor.Zira ani patlamalara yol açabilecek küresel kriz sinyalleri devam etmekte… Ayrıca Brexit sonrası dönemde Avrupa'nın toparlanma sürecinin hızı sorgulanmakta olup buna uygun çözümler geliştirmek zorundadır.Piyasadaki hareketlilik sürekli hale gelmeden doğru analiz yapılmalı ki sürdürülebilirlik sağlansın.Kısaca siyasi çözümlemeler sonucunda enerji güvenliği kısmındaysa iktisadi mantığın devreye sokulup lider ülkelerde karşılıklı faydalara dayalı uzun vadeli ortaklık kurulmalıdır.